Монгол улсын төрийн байгууллагууд веб сайтыг

“жинхэнэ утгаар” нь хэрэглэнэ.

Иргэд ба Засгийн газрын хооронд мэдээллийн урсгалыг нэмэгдүүлэх, ил тод байдлыг сайжруулах зорилготойгоор Монгол Улсын Засгийн Газрын тохируулагч агентлаг болох Мэдээлэл, Харилцаа Холбоо, Технологийн Газар (МХХТГ)-аас санаачилсан Э-засаглал  хөтөлбөрийн нэг хэсэг болох Засгийн газрын байгууллагуудын вебсайтыг  боловсруулах боломжоор хангах чиглэлд үйл ажиллагаагаа эхлүүлж байсан төсөл  нь  Монгол улсын мэдээллийн технологийн  зах зээлд илүү өргөн хүрээг хамрах Жуумла! Монгол  Агуулгын Удирдлагын системийг  боловрсуулан төрийн болон төсвийн байгууллагуудыг веб сайтай болгох  мөн gov.mn   гэсэн домайн нэрийг жигдрүүлэн  олгох  үйл ажиллагаа 2007 оны 6 дугаар сараас эхлэн явагдаж байна. 

Вебийн үнэлгээгээр төрийн байгууллгуудын үйл ажиллагааг үнэлэх нь судалгаанаас  /2007.07/

Сүүлийн жилүүдэд  төрийн байгууллага, яам, тамгын газар бүр ямар нэгэн байдлаар өөрийн үйл ажиллагааг сурталчилсан веб сайтай болох үйл ажиллагаа өргөн хүрээтэй явагдаж байгаа билээ. Гэвч эдгээр вэб сайт төрийн байгууллагуудаас иргэдэд хэрэгцээт мэдээ мэдээлэл, үйлчилгээг  жинхэнэ утгаараа хүргэж чадаж байгаа эсэх нь нэлээд ээдрээтэй  асуудал хэвээр байна.

Ер нь Олон улсын  жишгээс үзэхэд  төрийн байгууллагууд интернэтийг төрийн үйл ажиллагааг нээлттэй, ил тод болгох, хариуцлагатай байдлыг дээшлүүлэх, төрөөс иргэдэд үзүүлэх мэдээлэл хийгээд үйлчилгээг чанартай бөгөөд шуурхай хүргэх, хахууль, хүнд суртлыг багасгах, үгүй хийх зэрэг өргөн хүрээнд ашигладаг юм байна.

 Дээр дурьдсан асуудал манай улсад ямар түвшинд байгааг тодорхойлох үүднээс  “Миний компьютер” сэтгүүлийн дэргэдэх судалгааны багаас  “Вебийн үнэлгээгээр төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг үнэлэх нь” нэртэй Монголын төрийн байгууллагуудын веб сайтад  ажиглалтыг  хийсэн байна. Ажиглалт судалгааг хийхдээ төрийн байгууллагуудын веб сайтуудыг түүвэрлэж, тэдгээрээс давхардаагүй, одоогоор үйл ажиллагаа нь хэвийн явагдаж байгаа веб сайтуудыг сонгож аван  www.alexa.com  веб сайтаас traffic rank  буюу  ачааллын үнэлгээг Монголын талаас болон дэлхийн түвшний үнэлгээгээр үнэлсэн үнэлгээгээр эрэмбэлж гаргасан байна.  Энэхүү ажиглалтын зарим  үр дүнг дурьдвал:

1. Интернэтэд төрийн байгууллагуудын олон веб  сайт байгаа ч  эдгээрээс ажилладаг нь тун цөөхөн, төрийн байгууллагуудын веб сайтуудын 40 орчим хувь нь ажиллагаатай байна.
2. Төрийн байгууллагуудын веб сайтуудын мэдээлэл нь хэт танилцуулгын шинжтэй, сайтууд нь мэдээлэл өгөхөөс гадна. интерактив буюу харилцан мэдээл солилцох өргөн хэрэгсэл болох боломжгүй, зарим веб сайт зөвхөн даргынх нь зураг, сайхан үгтэй мэндчилгээ байх нэр төдий амьд бус веб сайт
3. Төрийн байгууллагуудын веб хаягууд маш урт, тогтооход түвэгтэй.  Жишээ : Ус цаг уурын хүрээлэнгийн  веб хаяг нь www.env.env.pmis.gov.mn
4. Төрийн байгууллагынхаа домайн нэрээс тэс хөдлөн, ямар бодлогоор зохицуулагдаж байгаа нь тодорхойгүй байгаа байдал.  Жишээ нь Байгаль Орчны яам www.mne.mn, Эрүүл мэндийн Яам www.moh.mn    зэрэг сайт нь цөөн үсэг бүхий хаягтай, тогтооход хялбар боловч төрийн байгууллагуудын вебийн нэрийн стандартаас илт гажуудсан.
5. Хамгийн онцлох веб сайтаар www.eec.mn  буюу Боловсролын үнэлгээний төвийн веб тодорч байгаа нь элсэлтийн ерөнхий шалгалтын мэдээлэл тавигдсантай холбоотойгоор  жинхэнэ хэрэглээтэй веб болсон.  Уг сайтын хувьд ачаалал хэт байснаас хэрэглэгчдийг бухимдуулсан явдал цөөнгүй гарсан зэрэг дүгнэлтүүдийг хийсэн байна.

Энэхүү судалгааны дүнгээс харахад манай улсын төрийн болон төсвийн байгууллагуудын веб сайт төрөөс иргэдэд үзүүлэх мэдээлэл хийгээд үйлчилгээний чанар,  мэдээллийн хүртээмжтэй байдал хангалтгүй байгааг харуулж байна.

  Монгол Улсын Засгийн газраас дээрх судалгааны дүнд гарсан олон дутагдалтай талуудыг бүрэн шийдвэрлэж чадах, нээлттэй програм хангамжийн хэрэглээг дэмжих, зах зээлийг өргөжүүлэн хөгжүүлэх “Цахим Монгол” хөтөлбөрт тусгагдсан “төрийн байгууллагуудыг веб хуудастай, ажилтан бүрийг цахим шуудантай болгох” дэд хөтөлбөрийг бүрэн утгаар нь  хэрэгжүүлэх  зорилгоор “Веб & Имэйл” төслийг хэрэгжүүлж байгаа билээ.

Энэхүү төслийн хүрээнд  АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлагийн (USAID), Эдийн засгийн бодлогын шинэтгэл, өрсөлдөх чадвар (ЭЗБШӨЧ) төсөлтэй хамтран ажиллаж  хамтын ажиллагааны хүрээнд ”Жуумла! Монгол”  Агуулгын удирдлагын системийг Монгол хэл дээр иж бүрэн боловсруулж түүний Монгол дахь албан ёсны нээлт, олон нийтэд танилцуулах  арга хэмжээг 2007 оны 6 дугаар сарын 28-ны өдөр амжилттай зохион байгуулж улмаар  2007 оны 10 сарын 25-26 өдрүүдэд Мэдээлэл, харилцаа холбоо, Технологийн Газраас “Жуумла! Монгол Агуулгын удирдлагын системийн (АУС) танилцуулга, мэдээллийн технологи, сүлжээний аюулгүй байдлын үндсүүд” нэртэй 2 өдрийн сургалт, семинарыг АНУ-ын ОУХА-ийн дэмжлэгтэй төрийн байгууллагуудын вебмастер болон мэдээллийн технологийн мэргэжилтнүүдэд  зориулан зохион байгуулсан билээ.

Төрийн байгууллагуудыг веб хуудастай, төрийн ажилтан бүрийг цахим шуудангийн хаягтай болгоход шаардагдах техник, програм хангамжийн шийдлүүдийг боловсруулан дуусч нэвтрүүлэх ажлын эхлэл энэ өдрүүдэд эхэлсэн юм.

  Төрийн болон төсвийн байгууллагуудад gov.mn гэсэн домайн нэрийг жигдрүүлэн олгох бөгөөд  ингэснээр тухайн байгууллага дээд түвшний  домайн нэрийн төлбөр төлөхгүй байх, мөн цахим шуудангийн хаягийг тухайн байгууллагын веб хаягтай ижил нэрээр үүсгэхийн чацуу тухайн байгууллагын ажилтан бүрт албан ёсны цахим шуудангийн хаяг ажиллах, түүнчлэн төрийн үйлчилгээ үзүүлж буй хэлтэс, үйлчилгээг хариуцдаг албан тушаалтны албан тушаалын нэрээр цахим шуудангийн хаяг үүсгэгдэх бөгөөд тухайн албан тушаалтан  өөрчлөгдөж солигдсон ч тухайн хаяг үйчилгээг илэрхийлсээр байх боломжийг олгож байгаа юм.

Жуумла! Монгол агуулгын удирдлагын систем

Иргэдийн оролцоо, Засгийн  газрын ил тод байдлыг сайжруулах ЭЗБШӨЧ төслийн зорилгын аль алийг нь тусгаж чадсан Жуумла! Монгол  агуулгын удирдлагын систем нь бизнэс  эрхлэгчид, оюутан сурагчид, олон улсын болон төрийн бус байгууллагуудад ч үнэтэй хэрэгсэл болох нь гарцаагүй юм.

Жуумла! Монгол агуулгын удирдлагын системийн онцлог шинжүүд

Жуумла! Монгол нь Монгол хэлнээ боловсруулагдсан агуулгын удирдлагын програм хангамжийн шийдэл юм. Үүнийг Жуумла! 1.0.12 хувилбарт суурилж боловсруулсан бөгөөд Монголын хэрэглэгчдэд олон тооны шинэ үйлдлийг санал болгож байгаа ба энэхүү АУС нь програм хангамжийн хэрэгслүүдийн нэгдмэл систем буюу дизайн хийх, боловсруулах, удирдах, вебсайтыг шинэчлэх, засварлан ажиллуулах боломжийг хангасан програм хангамж юм.  

Жуумла! Монгол АУС –ийн давуу талууд. Үүнд:

• Үнэ төлбөргүй, нээлттэй эх
• Төрөл бүрийн байгууллагуудын хэрэгцэээнд тохируулах боломжтой уян хатан байдал
• Мэргэжлийн бус хүн ашиглахад хялбар
• Системийг  Монгол хэл дээр гаргах механизмтай
• Хэрэглэгчид үзүүлэх тусламжийг өндөр түвшинд хангасан
• Төрөл бүрийн нэмэлт үйлдлийг хийх боломжтой бусад програм зохиогчдийн бүтээлийн сантай
• Аюулгүй ажиллагаа, найдвартай байдлаара шагнал хүртсэн.

Жуумла! Монгол нь:

Монгол хэлний багцтай: Удирдлагын хэсэгт зориулсан Монгол хэлний нэмэлт багцтай

Хэлийг динамикаар солих: Үзэж байгаа мэдээллээ алдахгүйгээр шууд хэлээ солих боломжтой нэмэлт модуль

Unicode UTF-8   дэмжих:  Хэлний бүх  багцууд  болон ХМL файлууд нь UTF-8-д суурилсан бөгөөд үүнд мэдээллийн бааз мөн орно. Энэ нь танигдаж  уншигдахгүй эсвэл дутуу текст, үсэг гарч ирэхээс санаа зовох шаардлагагүй

PDF  гаралтыг сайжруулсан: Веб сайтын  аливаа агуулга, мэдээллийг шууд PDF  файл руу хувирган, татаж авах боломжтой болсон. Тиймээс вебсайтын агуулгуудын хувьд  PDF  файлыг  тусгайлан  үүсгэж оруулах шаардлагагүй болж байгаа юм.

Програмын гаралтыг шинэчилсэн: Урт болон олон мөртэй бичлэгт тохируулан програмын өнгөн хэсгийг шинэчилсэн

Э- Засаглалын загвар: Зургаан төрлийн өнгөний сонголттой, модулийн олон тооны CSS загвартай, 15 модулийн байрлалтай, бусад олон төрлийн онцлогтой загвар юм.

Энэхүү загварт байгаа дизайны загвар нь үнэ төлбөргүй, уян хатан учраас танд вебсайтаа эхлүүлэх хамгийн сайн суурь, эхлэл болно.